Biznes rodzinny w obliczu śmierci właściciela

31.10.2018

 

Masz zdjęcia lub film do tego artykułu?   Wyślij je do nas!

#biznes   #finanse   #właściciel   #śmierć   #prawo   #adwokata   

Działalność prowadzona indywidualnie przez osoby fizyczne jest zdecydowanie najpopularniejszą formą wykonywania działalności gospodarczej w Polsce. W rejestrze REGON wpisanych jest blisko 3 miliony osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą i niemal 300 tysięcy spółek cywilnych. Według Instytutu Biznesu Rodzinnego firmy rodzinne stanowią 36 % wszystkich polskich przedsiębiorstw.

 

Wśród osób fizycznych, które rozpoczęły swoją działalność gospodarczą na początku lat dziewięćdziesiątych, spora grupa zbliża się lub już osiągnęła podeszły wiek, zwiększający prawdopodobieństwo śmierci lub innych poważnych chorób.Jak zatem przygotować się do zmian w przedsiębiorstwie rodzinnym? Czy istnieją jakieś regulacje prawne pomagające przedsiębiorcom w płynnym przekazaniu firmy następcom? Z pomocą przychodzi niedawno uchwalona ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej.

Przed wprowadzeniem powyższej ustawy, wraz ze śmiercią przedsiębiorcy de facto kończył się byt prawny prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. Do problemów związanych ze śmiercią przedsiębiorcy można zaliczyć: brak osoby uprawnionej do prowadzenia i reprezentacji przedsiębiorstwa, ograniczone możliwości posługiwania się danymifirmy, wygaśnięcie umów o pracę zawartych przez przedsiębiorcę, wygaśnięcie decyzji administracyjnych niezbędnych do prowadzenia działalności (koncesje, licencje, zezwolenia) oraz trudności z dostępem do rachunku bankowego.

Dodatkowo czas trwania procedur związanych ze stwierdzeniem nabycia spadku i jego podziałem, zwłaszcza przy braku aktywności, porozumienia czy współpracy między spadkobiercami, nierzadko trwa wiele miesięcy. W tym czasie firmy tracą płynność finansową, kontrahentów i w konsekwencji upadają.

Celem uchwalonej ustawy jest zapewnienie przedsiębiorcom, będącym osobami fizycznymi, warunków do zachowania ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa po ich śmierci. Dzięki kontynuacji funkcjonowania firmy zwiększa się szanse na dalszy rozwój przedsiębiorstwa, budowanego niekiedy osobistymi staraniami przedsiębiorcy i członków jego rodziny przez wiele lat. Korzystanie z rozwiązań przewidzianych w ustawie jest w pełni dobrowolne i to od przedsiębiorcy zależy, czy będzie chciał z nich skorzystać.

Co w takim razie proponuje ustawa?

Przedsiębiorca będzie mógł ustanowić zarządcę sukcesyjnego, który w przypadku jego śmierci będzie do czasu zakończenia postępowania zarządzał przedsiębiorstwem. Co ważne, to sam przedsiębiorca za swojego życia może powołać zarządcę. Oznacza to, że będzie to osoba kompetentna, która zdaniem przedsiębiorcy będzie w stanie kontynuować działalność oraz że przeprowadzi ją przez trudny okres.Co istotne, gdy został powołany zarządca, wszelkie prawa i obowiązki zmarłego są kontynuowane. Zatem nie wygasają żadne z uprawnień wymienionych powyżej.

Jak ustanowić zarządcę sukcesyjnego?

Przedsiębiorca musi powołać go pisemnie, a następnie zgłosić ten fakt do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Zarządcą sukcesyjnym nie może zostać osoba, wobec której został orzeczony sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Funkcję zarządcy w jednym czasie może pełnić tylko jedna osoba.

Przedsiębiorca może powołać zarządcę sukcesyjnego na wypadek, gdyby zarządca sukcesyjny powołany w pierwszej kolejności zrezygnował z pełnienia tej funkcji albo nie mógł jej pełnić z powodu śmierci. Również odwołanie zarządcy sukcesyjnego przez przedsiębiorcę będzie możliwe w każdym czasie – należy dokonać tego na piśmie i zgłosić do CEIDG.

Co zrobić, gdy przedsiębiorca nie powołał zarządcy sukcesyjnego?

Zgodnie z ustawą, jeżeli przedsiębiorca nie ustanowił zarządcy sukcesyjnego, to z chwilą jego śmierci, zarządcę sukcesyjnego może powołać:

1) małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku,

2) spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek,

3) spadkobierca testamentowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek.

Zarząd sukcesyjny ma charakter tymczasowy. Zgodnie z podstawową zasadą, zarządca sukcesyjny będzie mógł prowadzić przedsiębiorstwo do czasu działu spadku, nie dłużej jednak niż przez okres dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy.

Osobiście uważam, że jest to bardzo ważna ustawa, która pomoże przedsiębiorcom w prowadzeniu ich działalności. Nawet, jeżeli teraz przedsiębiorca nie myśli o swojej przyszłości, to za kilka lat być może skorzysta z regulacji zawartych w tej ustawie. Przepisy nie nakładają żadnych obowiązków na przedsiębiorcę, a jedynie ułatwiają dopełnienia formalności, które mogą zdarzyć się w przyszłości.

Przewiduje się, że dzięki tym rozwiązaniom nastąpi znaczne zmniejszenie liczby przypadków, w których występuje nagłe i nieuporządkowane zakończenie wykonywania działalności gospodarczej po śmierci właściciela przedsiębiorstwa osoby fizycznej, a także w spółkach cywilnych.

 

Artykuł powstał we współpracy z Krzysztofem Kowalskim - Adwokatem, wpisanym na listę w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Poznaniu.

Kancelaria Adwokacka

adwokat Krzysztof Kowalski

ul. Św. Marcin 35/2

61- 806 Poznań

adwokat.krzysztof.kowalski@gmail.com 

 

To może Cię także zainteresować:
Warto wiedzieć - istotne zmiany dla obywateli w kodeksie wykroczeń
Alimenty - kiedy się należą i w jakiej wysokości?
Koniec użytkowania wieczystego - co należy wiedzieć o nadchodzących zmianach

 

Poglądy przedstawione w niniejszym materiale są wyłącznie poglądami Autora. Materiał został opublikowany przez Autora - zachowana pisownia oryginalna tekstu. Szczegółowe informacje znajdziesz w Regulaminie. Jeśli uważasz, że niniejsza publikacja jest jego naruszeniem lub narusza ona obowiązujące przepisy prosimy o zgłoszenie tego faktu TUTAJ.

red. DDWLKP.pl | źródło: Krzysztof Kowalski - Adwokat, wpisany na listę w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Poznaniu. Prowadzi kancelarię adwokacką w Poznaniu./ foto: pixabay.com

Komentarze